MOKGADI MONYEPAO
Dikgokagano ke selo se bohlokwa bophelong bja motho eupša go batho ba bantši ba go se kwe le bao
ba kwago ka bothata, poledišano ya letšatši ka letšatši e sa dutše e le tlhotlo. ‘Mopeleto wa Menwana’
(Finger Speller) ke tshepedišo ya inthanete ye mpsha yeo e šomišago bohlale bja maitirelo (AI) le
khamera ya khompyutha go thuša go tswalela sekgala seo – tlhaka ka tlhaka goba letere ka letere.
Mopeleto wa Menwana o hlamilwe go fetolela alfabete ya diatla (fingerspelling) go ba sengwalwa ka
go šomiša khamera ya khompyutha goba ya mogala feela. Badiriši ba ka šupa maletere ka seatla
gomme a tšwelela ka pela sekirining.
Brain Mabunda, yo e lego mohlami wa Mopeleto wa Menwana o re: “Maikemišetšo ke go thuša bao
ba ithutago Polelo ya Dika/Maswao le go dira gore polelo ye e fihlelelege kudu go setšhaba sa bao ba
kwago. Re be re nyaka go bontšha gore theknolotši ya AI ga e nyake didirišwa tše di turago, o nyaka
khamera le sephephediši (browser) feela gomme Polelo ya Maswao e thoma go bonagala le go
fihlelelega gabonolo,” a realo.
O tšwetše pele ka go re “Mopeleto wa Menwana o šomiša theknolotši ya go tšwa ka gare ga
sephephediši (browser). Ge modiriši a file tumelelo ya khamera, tshepedišo e tšea bitio (video). AI e
lemoga seatla gomme e latela dintlha tše 21 tša bohlokwa tša seatla, go akaretšwa manonyeletšo
(joints) a menwana le seatla ka moka.”
Dintlha tšeo di a sekasekwa gomme di bapetšwa le tshedimošo yeo e rutilwego ya maletere a alfabete.
Ge AI e lemoga sebopego sa seatla, mohlala letere “A, B, C”, e se bontšha ka pela bjalo ka sengwalo
sekirining.
Go ithuta Polelo ya Maswao ga go bonolo, kudu ge o sa tsebe go e diriša gabotse. Mopeleto wa
Menwana o fa karabo ka pela, o thuša motho go itlwaetša le go lokiša diphošo tša gagwe le
semetseng. E thuša gape go fokotša sekgola sa dikgokagano. Motho yo a bolelago ka diatla a ka peleta
lentšu ka seatla, gomme motho yo a sa tsebego Polelo ya Maswao a kgona go bala sengwalo se se
tšwelelago sekirining.
Mopeleto wa Menwana ke tshepedišo ya inthanete yeo e šomago go di-browser tša go swana le
Chrome, Safari le Edge. E šomiša ‘MediaPipe’ go lemoga diatla le ‘Random Forest’ go kgetholla
maletere. Sa bohlokwa kudu ke gore polokego ya tshedimošo e akareditšwe. Bitio e šoma ka nako
yona yeo fewla eupša ga e bolokwe goba ya romelwa go moabi wa inthanete (Web Server), ka fao
badiriši ba boloka sephiri sa bona.
“Se ke mohlala o mobotse wa Edge AI moo bohlale bo šomago ka gare ga sephephediši. E a akgofa, e
bolokegile, gape e bontšha ka moo AI e ka šomišwago ka mokgwa wa go hlompha setšhaba.” gwa
realo Mabunda.
Gonabjale, Mopeleto wa Menwana o šoma ka maletere a go se šuthe (static signs). Eupša bokamoso
bja yona bo akaretša go lemoga mantšu ka botlalo, go kwešiša dipolelo le go kopanya poledišano ya
mahlakore ka bobedi, go akaretšwa le go fetolela sengwalwa go ba mantšu.
Ka ge AI e tšwela pele go gola, diprojeke tša go swana le Mopeleto wa Menwana di bontšha ka moo
theknolotši e ka šomišwago ka gona go aga setšhaba se se akaretšago bohle – moo mongwe le
mongwe a bago karolo ya dipoledišano.
